Prawo do sprzeciwu w jednostkach oświatowych

Prawo do sprzeciwu w jednostkach oświatowych

W Kodeksie doprecyzowującym stosowanie RODO w placówkach oświatowych nie przewidziano prawa do sprzeciwu wynikającego z art. 21 RODO. Wśród wielu osób wzbudziło to szereg wątpliwości. Postaram się zatem wyjaśnić, skąd wzięło się takie założenie.

W pierwszej kolejności należy podnieść kwestię, iż prawodawca unijny przewidział możliwość wnoszenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych, jeśli jest ono oparte na przesłankach wynikających z: art. 6 ust. 1 lit. e RODO (przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi) lub art. 6 ust. 1 . lit f RODO (przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub stronę trzecią).

W żadnym z przetwarzań wyszczególnionych w załączniku nr 2 do Kodeksu (rcp) nie zidentyfikowano przetwarzania, które oparte byłoby na przytoczonych przesłankach, tak więc i prawo do sprzeciwu nie będzie miało tu zastosowania.

Spójrzmy jednak na to zagadnienie trochę z innej strony zestawiając dwa przetwarzania, jedno dokonywane przez gminę i określane jako zadania publiczne (czyli 6.1.e) i drugie dokonywane przez szkołę, porównując przy tym możliwość uwzględnienia prawa do sprzeciwu.

Gmina, realizując program badań profilaktycznych w kierunku np. wczesnego wykrywania chorób serca, przekazuje dane osób, zamieszkujących jej obszar, podmiotowi, który te badania będzie przeprowadzał. Podmiot ten wysyła zawiadomienia do wskazanych osób, zapraszając je na badania. Jako, że gmina przekazuje dane realizując zadanie w interesie publicznym, a dotyczące ochrony zdrowia i wynikające z ustawy o samorządzie gminnym, działa na podstawie przesłanki wynikającej z art. 6 ust. 1 lit. e RODO. Jedna z osób, otrzymawszy zaproszenie składa sprzeciw wobec przetwarzania jej danych osobowych w tym celu, jednocześnie w sposób świadomy rezygnując z możliwości wykonywania badań profilaktycznych w ramach programu. Realizacja prawa do sprzeciwu ma w tym przypadku zarówno uzasadnienie jak i sens. Gmina, uwzględniwszy sprzeciw, nie będzie już przekazywała danych osobowych osoby, która  wniosła sprzeciw i nie uchybi tym działaniem żadnemu z przepisów prawa.

Dla porównania, przyjrzyjmy się sytuacji, co do której wielokrotnie podnoszono, iż przesłanką przetwarzania, powinna być ta wynikająca z art. 6 ust. 1 lit. e  RODO, i chodzi tu o organizację turystyki szkolnej, gdzie ustawodawca na poziomie przepisów prawa wprowadził wymóg wyrażania zgody na udział dziecka w wycieczce szkolnej, a także określił obowiązkowy zakres danych osobowych, jakie powinna zawierać tzw. karta wycieczki. Nie ma tu możliwości realizacji prawa do sprzeciwu, zaś przetwarzanie danych osobowych w określonym zakresie jest obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa.  Dzieje się ono z wyraźnej inicjatywy podmiotu danych i jeśli już do niego dojdzie, przetwarzanie określonego zakresu danych i przechowywanie ich przez ściśle określony czas jest obowiązkiem ustawowym administratora.

Konkludując, w Kodeksie przyjęto iż przetwarzanie danych osobowych, które ma miejsce w celu wypełniania zadań statutowych jednostek oświatowych odbywa się na podstawie przesłanki wynikającej z art. 6 ust. 1 lit c. RODO, a zatem prawo do wniesienia sprzeciwu nie ma tu zastosowania.

Dokonując pewnych założeń przy redakcji Kodeksu, nie tracono z pola widzenia „Wytycznych EROD 1/2019 dotyczących kodeksów postępowania i podmiotów monitorujących zgodnie z rozporządzeniem 2016/679 z dnia 4 czerwca 2019 r.”, gdzie podkreśla się, iż „Kodeks nie powinien ograniczać się do ponownego przedstawienia przepisów RODO. Jego celem powinna być kodyfikacja tego, jak stosować RODO w sposób konkretny, praktyczny i precyzyjny… . Określenie odrębnych reguł w danej dziedzinie jest akceptowalną metodą, dzięki której kodeks może stanowić wartość dodaną. Stosowanie terminologii charakterystycznej jedynie dla danego sektora i przedstawienie konkretnych scenariuszy lub przykładów „najlepszych praktyk” może pomóc w spełnianiu tego wymogu”.

 

  • Prev Post